X
تبلیغات
آشپزی سنتی و محلی - 16. غذا های محلی و سنتی استان سمنان
 

 در گذشته عمده غذای سحری مردم همان مانده شام و افطاری شامل آبگوشت، نیمرو و پلو، اشکنه و نظایر آن بود.
عمده غذای افطاری مردم روزه دار در سمنان شامل حلوا، آرد برنج، شعله زرد شیر برنج ،پنیر خیگی و سبزی ،کشک و بادمجان به صورت بورانی به همراه نان تازه و تخم مرغ عسلی بود که خانواده هابا توجه به توان اقتصادی از آن استفاده می کردند.
در گذشته معمولا روزه داران پس از صرف افطار شام مختصری هم می خوردند که شامل آبگوشت، کله پاچه، پلو، قلیه بادمجان و ... بود.

ضمن تشکر از حسن توجه دوستان ارجمند khanande weblog و
یونس شاه حسینی

جناب آقای یونس شاه حسینی مطالب ذیل را ارسال نمودند  دست مریضاد یونس خان

غذاهای سنتی مردم گرمسار
• قُرمه
ابتدا گوشت را به قطعات کوچک تقسیم کرده و همراه با چربیهای آن به طور کامل سرخ کرده و پس از خنک شدن آن را در شکمبه دام که قبلاً تمیز و خشک شده ، می ریزند. به این ترتیب قُرمه تا حدود یکسال قابل نگهداری و مصرف می باشد.
• گورماست
چوپانان همیشه همراه خود مقداری ماست را در خیک نگهداری می کنند. پس از دوشیدن دام شیر را جوشانده و پس از سرد شدن ، آن را به ماست داخل خیک می افزایند. در هر وعده غذایی ، مقداری از این مخلوط شیر و ماست را در کاسه ریخته و در آن نان ترید کرده ، می خورند.

کاچی
این غذا ترکیبی از برنج ، آرد ، آب و نمک است. طرز تهیه آن بدین صورت است که ابتدا برنج را قبل از آبکشی با آردی که در آب حل شده ، مخلوط می کنند و می پزند. معمولاً آرد را قبل از اختلاط ، حرارت می دهند تا بوی خام آن از بین برود. پس از پخت آن را در بشقاب ریخته و مصرف می کنند. در برخی موارد شیرۀ توت نیز به آن اضافه می نمایند.
آب دوغ(اودو)
ماست (ترجیحاً ماست تازه) را در کاسه ای می ریزند و مقداری آب به آن اضافه می کنند ، پونۀ خشک شده یا نعناع و خیار نیز به آن اضافه کرده و مصرف می کنند. این غذا بیشتر در فصل گرما ( بهار و تابستان به عنوان ناهار) مصرف می شود.
ته چین
مرسوم ترین نوع پخت برنج در گرمسار ، ته چین است و وجه تسمیه آن نیز به خاطر قرار دادن گوشت در ته دیگ و زیر برنج است. پذیرایی از مهمانان مراسم عروسی ، ولیمه های زائران و مراسم محرم ، به ویژه در روزهای تاسوعا و عاشورا و همچنین نذری ماه رمضان با غذای ته چین انجام می گیرد.
چرتمه پلو
مقداری جگر سیاه و دنبه پخته را مخلوط کرده و می کوبند. سیر رنده شده را به ماست اضافه کرده و سپس با جگر و دنبه له شده مخلوط می کنند. این غذا را به عنوان خورشت روی برنج ریخته و مصرف می کنند.نانهای سنتی مردم گرمسار
نانهای معمولی
الف)نان تَفتُن(تافتون):نان اصلی روستائیان و عشایر شهرستان گرمسار است که در منازل به شیوه سنتی تهیه می شود.این نوع نان به عنوان قوت روزانه و مصرف عادی و اغلب همراه غذا مصرف می شود و به شکل دایره به قطر حدود 20 سانتی متر و ضخامت 2 سانتی متر پخته می شود.
ب)نان جو(جو نون):نانی که از آرد جو پخته می شد . در گذشته نان مصرفی مردم اغلب از آرد جو تهیه می شد.
ج)جزّ َک نون: نانی است که در تهیه آن از جزغاله (دنبه آب شده و روغن گیری شده) استفاده می شود.
د)چاپاتی (چاپتی):این نان شبیه لواش است و در مواقع کوچ و مسافرتهای طولانی تهیه می شود و به شکل دایره است و ضخامت کمی دارد.
ه)کَلوا:برای تهیه این نان آرد را خمیر کرده ، زمین را کمی شکافته و سپس در آن آتش روشن می کنند.با چوبی به نام کلُوزِنه کمی آتش را کنار زده مقدار دو تا سه کیلو خمیر را روی آتش می گذارند و دوباره آتش را روی خمیر بر می گردانند.بعد از مدتی خمیر پخته شده و مصرف می شود.این نان مخصوص چو پانان است.

نانهای شیرینی گرمسار
الف)فطیر:مهمترین نان تفننی در بین عشایر الیکایی (گرمسار)،فطیر است. اندازه ، ضخامت و شکل آن همانند تافتون است و روغن،شیر ،شکر و زرد چوبه ترکیبات آن را تشکیل می دهد. فطیر معمولا در مراسم ،جشن ها و اعیاد پخته می شود.
ب)اگِردَک: نوعی نان کوچک شبیه تخم مرغ که در تابه و با روغن سرخ و پخته می شود.بیشتر به عنوان شیرینی خانگی مصرف می شود.
ج)کاک :ترکیبات این نوع نان مانند فطیر است که به اندازه کوچکتر و به اشکال مختلف مربع و چند ضلعی پخته می شود.

سبزی پلو دامغانی
سبزی پلو، بادمجان - گوجه همراه با لابو یک غذای تفننی مردم دامغان است،که عمدتا در سالهای قبل مصرف می شد. ابتدا برنج را با آب نیم گرم شسته و خیس کرده،بادمجان را پوست کنده و از طرف طول به دو قسمت کرده و نمک زده و پس از حدود 15 دقیقه شسته و خشک می کنند و با روغن سرخ می نمایند.روغن اضافی بادمجان های سرخ شده را نیز می گیرند پس از آن گوجه را به مدت 3 دقیقه در آب جوش انداخته و بعد در آب سرد قرار می دهند و سپس پوست آن را گرفته و از وسط دو نیم می نمایند.کدو را نیز پوست کنده و به تکه های 10 ×10 تقسیم می کنند. برنج را در آب جوش داخل قابلمه ریخته و در لحظه آخر سبزی را اضافه کرده و آبکش می کنند.
(در هنگام آبکشی برنج ظرفی را در زیر آبکش قرار داده تا بتوان آب برنج را برای تهیه لا بو در آن نگه داشت)
داخل قابلمه مقداری روغن ریخته و از کدو ها را روی آن می چینند و نیمی از مخلوط برنج و سبزی را در قابلمه ریخته و بادمجان ها و گوجه فرنگی ها را همراه با دارچین و گرد غوره میان برنج قرار داده و مابقی برنج و سبزی را روی مواد می ریزند و بر طبق معمول برنج را دم کرده و پس از دم کشیدن روغن حیوانی یا کره را داغ کرده روی برنج می ریزند.غذا را در دیس می کشند و روی آن را با کدو های ته دیگ تزئین می نمایند.
لابو: مخلوطی از یک پیاله آب برنج همراه با سبزی پلو و دو قاشق برنج دم نکشیده و کمی آبغوره را می گویند.

 خطیر کوه

 محصولات دامي اين روستا مي توان به شير، ماست، کره، آروشه، لور، سرشير محلي، سرماست محلي، عسل طبيعي، قره قروت (تفره) و غيره اشاره نمود. همچنين محصولات باغي مانند گيلاس، آلبالو، زردآلو، توت و به ويژه گردو مي توان نام برد. از محصولات خوراکي صحرايي مي  توان از سامباروک (آلبالوئک)، سولي، زرشک، وليک، سيب وحشي، گالش انگور و غيره مي توان نام برد. نان پنجه کش، نان گرده و کچيله نون محتوي گردو از نان هاي بسيار خوشمزه دست پخت زنان اين آبادي است. همچنين آش گزنه، آش زرشک، تفره که با قره قروت درست مي شود و غذاهاي محلي ديگر که مجال توضيح نيست.

http://www.mardomsalari.com/template1/News.aspx?NID=33708

 

نوشته شده توسط یاسری  | لینک ثابت |